Planowanie krótkiej wycieczki w Beskidy nie musi oznaczać rezygnacji z ciekawych atrakcji. Lubomir łączy łatwo dostępny szlak, historię przedwojennej astronomii i możliwość odwiedzenia obserwatorium na zalesionym szczycie. Poniżej opisuję wysokość góry, najlepsze warianty dojścia, realny czas przejścia, widoki oraz zasady planowania wizyty w obserwatorium.
Lubomir to spokojny cel na pół dnia z wyjątkową atrakcją na szczycie
- Wysokość według Korony Gór Polski wynosi 904 m n.p.m., choć w starszych opracowaniach pojawia się także 912 m.
- Najkrótsze wejście prowadzi z parkingu poniżej obserwatorium i zajmuje około 1 godziny w jedną stronę.
- Najciekawsza pętla z Kudłaczy ma około 7,2 km i zajmuje mniej więcej 2 godziny 15 minut.
- Na szczycie działa Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza.
- Sam wierzchołek jest zalesiony, dlatego szerokich panoram lepiej szukać na polanach i podejściach.
Gdzie leży Lubomir i dlaczego warto wejść na ten szczyt
Lubomir wznosi się w paśmie Beskidu Makowskiego, niedaleko Wiśniowej, Węglówki, Pcimia i Myślenic. W niektórych opisach spotka się również określenia związane z Beskidem Wyspowym, ponieważ granice sąsiednich pasm bywają różnie wyznaczane. Dla turysty najważniejsze jest jednak to, że góra należy do Korony Gór Polski jako najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego.
Rozbieżność wysokości może początkowo dziwić. Oficjalny wykaz Korony Gór Polski podaje 904 m n.p.m., natomiast starsze mapy, przewodniki i książeczki turystyczne często wskazują 912 m. To nie są dwa różne wierzchołki, lecz efekt korzystania z odmiennych pomiarów i opracowań. Przy zdobywaniu Korony Gór Polski należy kierować się wysokością przyjętą przez organizatora, czyli 904 m.
Sam szczyt nie przypomina widokowych wierzchołków Pienin czy Tatr. Otacza go las, a na miejscu znajdują się ławki, tablica i budynek obserwatorium. Mnie właśnie ta kameralność przekonuje najbardziej, bo Lubomir nie jest celem nastawionym wyłącznie na efektowne zdjęcie. To dobra góra na spokojny marsz, rodzinny wypad albo pierwszy koronny szczyt.
Najwygodniejsze trasy na Lubomira
Na górę prowadzi kilka szlaków, ale większość turystów wybiera jeden z trzech wariantów. Różnią się długością, podejściem i tym, czy zależy nam na samej pamiątkowej wizycie na szczycie, czy na pełniejszej wycieczce przez pasmo.
| Początek trasy | Dystans | Czas pętli lub dojścia | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Parking poniżej obserwatorium | około 2,2 km w jedną stronę | około 1 godziny w górę | dla osób, które chcą szybko dotrzeć na szczyt |
| Przełęcz Jaworzyce | około 6,1 km | około 2 godzin 5 minut pętli | dla turystów szukających wygodnego, krótkiego wariantu |
| Schronisko PTTK na Kudłaczach | około 7,2 km | około 2 godzin 15 minut pętli | dla osób, które chcą połączyć Lubomira z Łysiną i odpoczynkiem w schronisku |
| Wiśniowa lub Węglówka | wyraźnie dłużej | zależnie od wybranego szlaku | dla osób planujących całodzienną wędrówkę |
Wariant z Jaworzyc
Trasa z Przełęczy Jaworzyce prowadzi głównie czerwonym szlakiem. Do pokonania jest około 340 m podejścia, więc mimo niewielkiej wysokości góra daje odczuć, że nie jest zwykłym spacerem po płaskim terenie. To rozsądny wybór, gdy zależy mi na konkretnym celu, ale nie chcę poświęcać całego dnia.
Samochód można zostawić na parkingu poniżej obserwatorium, mniej więcej 1 km od przełęczy. Do budynku nie prowadzi droga dostępna dla turystów, dlatego nie należy planować dojazdu bezpośrednio pod szczyt. Ten szczegół często umyka osobom korzystającym z automatycznej nawigacji.
Przeczytaj również: Widoki ze Skrzycznego - co widać i kiedy warto ruszyć na szczyt
Pętla przez Kudłacze i Łysinę
Jeśli mam więcej czasu, wybrałbym trasę ze schroniska PTTK na Kudłaczach. Czerwony szlak prowadzi przez Łysinę i Trzy Kopce, a następnie dociera na Lubomir. Cała pętla ma około 7,2 km, 217 m sumy podejść i według map turystycznych zajmuje około 2 godzin 15 minut bez dłuższych przerw.
Ten wariant jest ciekawszy krajobrazowo i daje możliwość odpoczynku w schronisku. W praktyce zarezerwowałbym na niego co najmniej 3-4 godziny, jeśli planuję fotografowanie, wizytę w obserwatorium i posiłek. Zimą lub po intensywnych opadach czasy przejścia mogą się wyraźnie wydłużyć.
Obserwatorium na szczycie jest najważniejszą atrakcją
Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza nie jest typową wieżą widokową. To działająca placówka, w której podczas wybranych wizyt można zobaczyć pokazy Słońca, wysłuchać wykładu albo wziąć udział w wieczornym pokazie nieba. Wizyta wymaga sprawdzenia harmonogramu, ponieważ obiekt nie jest dostępny dla turystów o dowolnej porze.
Standardowe zwiedzanie indywidualne odbywa się zwykle w wybrane weekendy od połowy marca do połowy listopada. W pozostałych okresach dostępność bywa bardziej ograniczona, a pokazy wieczorne odbywają się według osobnego terminarza, najczęściej w pobliżu nowiu Księżyca. Wejście jest płatne, a aktualne godziny oraz ceny najlepiej sprawdzić przed wyjazdem na oficjalnej stronie obserwatorium.
Historia tego miejsca jest wyjątkowo ciekawa. Pierwsza stacja obserwacyjna rozpoczęła działalność w 1922 roku, a w 1925 roku Lucjan Orkisz odkrył stąd kometę nazwaną później jego nazwiskiem. Obiekt został spalony we wrześniu 1944 roku, natomiast odbudowane obserwatorium otwarto w 2007 roku. Zachowane ślady dawnej stacji przypominają, że Lubomir był ważnym miejscem polskiej astronomii na długo przed powstaniem współczesnej infrastruktury turystycznej.
Czy wejście na Lubomir jest trudne
Pod względem technicznym to jeden z łatwiejszych szczytów Korony Gór Polski. Szlaki nie wymagają doświadczenia wspinaczkowego, a podejścia są dostępne dla osób, które regularnie chodzą po pagórkach. Nie oznacza to jednak, że można wyjść w zwykłych miejskich butach, szczególnie jesienią i zimą.
Największym problemem bywa nie stromizna, lecz błoto, śliska nawierzchnia i słaba widoczność w lesie. Na trasę zabrałbym buty z bieżnikiem, wodę, lekką kurtkę przeciwdeszczową i naładowany telefon z mapą offline. Zimą przydadzą się raczki, bo ubity śnieg na czerwonym szlaku może być znacznie bardziej wymagający niż letnia trasa.
Na wycieczkę z dzieckiem najlepiej wybrać wariant z Jaworzyc albo krótsze dojście z parkingu. Dłuższa pętla przez Kudłacze jest dobrym pomysłem dla dzieci przyzwyczajonych do kilkukilometrowych spacerów, ale nie skracałbym jej na siłę tylko po to, by zdobyć punkt do kolekcji. Na szczycie nie ma rozległej polany ani dużej przestrzeni do zabawy, dlatego atrakcją dla najmłodszych będzie raczej samo obserwatorium i pobyt w schronisku.
Jak zaplanować udany dzień w okolicy
Najprostszy plan obejmuje dojazd w okolice Jaworzyc, wejście na Lubomir, zwiedzanie obserwatorium i powrót tą samą trasą. Taki wariant można zamknąć w kilku godzinach, ale trzeba dopasować termin do godzin otwarcia placówki. Bez wcześniejszego sprawdzenia harmonogramu łatwo trafić na zamknięte drzwi.
Pełniejszy dzień warto oprzeć na pętli Kudłacze - Łysina - Lubomir - Kudłacze. Schronisko daje możliwość odpoczynku, a sama trasa jest bardziej urozmaicona niż krótkie podejście z parkingu. Jeżeli obserwatorium nie przyjmuje zwiedzających, wycieczka nadal pozostaje wartościowa, ale nie nastawiałbym się wtedy na dalekie widoki z samego wierzchołka.
Ciekawą opcją dla rodzin i osób zainteresowanych astronomią jest także astronomiczna ścieżka dydaktyczna z Węglówki. Na trasie przygotowano osiem przystanków z tablicami i ławkami, które wyjaśniają zagadnienia związane z kosmosem oraz historią obserwatorium. To dobre rozwiązanie, gdy sama wędrówka ma być równie ważna jak wejście na szczyt.
Na Lubomir najlepiej iść po cel, nie po panoramę
Lubomir wynagradza przede wszystkim spokojnym beskidzkim charakterem, łatwą logistyką i wyjątkowym obserwatorium. Najkrótsze dojście sprawdzi się podczas szybkiego wypadu, a pętla przez Kudłacze pozwoli zrobić z wejścia pełnoprawną górską wycieczkę. Ja wybrałbym dzień z dobrą prognozą, ale przed wyjazdem sprawdziłbym jeszcze aktualny stan szlaków i godziny zwiedzania, bo to właśnie te dwa szczegóły decydują, czy wyprawa będzie tylko zdobyciem punktu, czy naprawdę udanym dniem w Beskidach.
