Gdzie są Góry Stołowe i co warto zobaczyć?

Na pytanie, gdzie są Góry Stołowe, najkrótsza odpowiedź brzmi: w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, głównie na terenie powiatu kłodzkiego. To region słynący z płaskich wierzchowin, piaskowcowych labiryntów i punktów widokowych, dlatego podpowiadam tu nie tylko lokalizację, lecz także najlepsze miejsca do odwiedzenia, dojazd i wybór bazy noclegowej.

Gdzie leżą Góry Stołowe i jak rozpoznać je na mapie

Góry Stołowe znajdują się w województwie dolnośląskim, na zachód od Kotliny Kłodzkiej. Od północy sąsiadują między innymi z Górami Sowimi, od wschodu z rejonem Kotliny Kłodzkiej, a od południa i zachodu z czeskimi pasmami Sudetów.

Najłatwiej zapamiętać ich położenie, łącząc je z czterema miejscowościami. Karłów leży u podnóża Szczelińca Wielkiego, Kudowa-Zdrój jest dobrym punktem wypadowym na Błędne Skały, Radków prowadzi na północną część pasma, a Duszniki-Zdrój pozwalają połączyć wycieczkę górską z pobytem uzdrowiskowym.

Po czeskiej stronie pasmo przechodzi w obszar związany z Broumovskiem. Granica nie zmienia charakteru krajobrazu, ale przy planowaniu dłuższej wyprawy trzeba sprawdzić przebieg szlaków, przejścia graniczne i aktualne zasady poruszania się.

Skąd wzięła się nazwa i co wyróżnia pasmo

Nazwa nie jest przypadkowa. Wierzchowiny Gór Stołowych mają miejscami spłaszczony, przypominający stół kształt. Nie oznacza to jednak, że całe pasmo jest równą płytą. Występują tu różne poziomy skalnych tarasów, urwisk i płaskowyżów.

Góry zbudowane są przede wszystkim z piaskowca. Przez miliony lat woda, mróz i wiatr wypłukiwały słabsze fragmenty skał, pozostawiając fantazyjne formy, wąskie szczeliny i naturalne korytarze. Dlatego spacer po tutejszych trasach przypomina czasem przejście przez skalny labirynt, a nie klasyczną wędrówkę grzbietem.

Najcenniejszy przyrodniczo obszar chroni Park Narodowy Gór Stołowych, utworzony w 1993 roku. Na jego terenie znajduje się około 120 km szlaków pieszych, więc nawet przy dużym ruchu wokół głównych atrakcji można znaleźć spokojniejsze odcinki.

Szczeliniec Wielki, Błędne Skały i inne miejsca warte zobaczenia

Szczeliniec Wielki

Szczeliniec Wielki ma 919 m n.p.m. i jest najwyższym wzniesieniem Gór Stołowych. Wejście z Karłowa prowadzi po około 680 kamiennych stopniach. To wysiłek raczej kondycyjny niż techniczny, ale mokre schody i tłum w sezonie potrafią spowolnić marsz.

Na górze czekają tarasy widokowe, schronisko PTTK oraz płatna trasa przez formacje skalne. Najciekawszy fragment prowadzi przez wąskie przejścia i szczelinę Piekiełko, gdzie nawet późną wiosną może utrzymywać się śnieg. Cała wycieczka z przejściem trasy turystycznej zajmuje zwykle około 3,5-4 godzin.

Błędne Skały

Błędne Skały leżą w masywie Skalniaka, niedaleko Kudowy-Zdroju. To zespół skał tworzących kręty labirynt, w którym przejście miejscami wymaga schylania się i przeciskania między blokami piaskowca.

Trasa jest krótsza niż na Szczelińcu, ale niekoniecznie łatwiejsza dla osób z małymi dziećmi lub ograniczoną sprawnością ruchową. Można skorzystać z górnego parkingu, jednak wjazd na parking jest osobno biletowany, a liczba miejsc i organizacja ruchu bywają ograniczone.

Przeczytaj również: Skrzyczne - Najładniejszy szlak? Przez Malinowską Skałę!

Skalne Grzyby i Narożnik

Jeśli zależy mi na spokojniejszym kontakcie z krajobrazem, wybieram okolice Skalnych Grzybów. Nazwa odnosi się do skał przypominających ogromne grzyby, rozsianych w lesie między Batorowem a Karłowem. To dobry wybór dla osób, które nie chcą ograniczać wizyty do dwóch najbardziej obleganych atrakcji.

Ciekawym punktem jest także Narożnik, oferujący szerokie widoki na okoliczne pasma. W pogodny dzień można dostrzec między innymi Góry Orlickie, Broumovską Vrchovinę, a miejscami również Karkonosze.

Jak zaplanować wycieczkę bez rozczarowania

Największy błąd początkujących polega na traktowaniu Szczelińca i Błędnych Skał jak dwóch zwykłych punktów na mapie, które da się odwiedzić bez przygotowania w dowolnej chwili. W sezonie na obie trasy obowiązują bilety i limity wejść. W 2026 roku limit wynosi 400 osób na godzinę na Szczelińcu Wielkim oraz 350 osób na godzinę na Błędnych Skałach.

Przy popularnych terminach najlepiej zarezerwować wejście wcześniej. Dotyczy to zwłaszcza weekendów, wakacji i długich weekendów. Sam park można zwiedzać bez biletu, natomiast opłaty dotyczą konkretnych tras turystycznych.

• Na Szczeliniec przeznacz co najmniej pół dnia, szczególnie jeśli podróżujesz z dziećmi.
• Na Błędne Skały zabierz obuwie z dobrą podeszwą, ponieważ skały bywają śliskie.
• Nie planuj wyłącznie na podstawie temperatury w dolinie. W labiryntach skalnych jest chłodniej i wilgotniej.
• Przed wyjazdem sprawdź komunikaty parku, godziny udostępniania tras i zasady wjazdu na górny parking.
• W deszczu lub po opadach zachowaj większą ostrożność na schodach i w przewężeniach.

Moim zdaniem najlepszy rytm jednodniowego zwiedzania to Szczeliniec rano, a Błędne Skały po południu, o ile dostępne są bilety i transport między punktami. Przy dużym tłoku lepiej odwrócić kolejność albo wybrać mniej znany szlak, niż próbować przeciskać się przez najbardziej zatłoczone fragmenty.

Którą miejscowość wybrać na bazę

Karłów sprawdzi się najlepiej, jeśli głównym celem jest Szczeliniec Wielki. Start z miejscowości jest prosty, ale w sezonie trzeba liczyć się z ograniczoną liczbą miejsc parkingowych i dużym ruchem.

Kudowa-Zdrój oferuje większy wybór noclegów, restauracji i innych atrakcji. Zwykle wybierają ją osoby, które chcą połączyć wycieczkę w góry ze spacerem po uzdrowisku. To także naturalna baza na Błędne Skały.

Radków będzie dobrym wyborem dla osób szukających spokojniejszego pobytu i dostępu do północnej części pasma. Z kolei Pasterka ma bardziej kameralny charakter i spodoba się turystom nastawionym na piesze wędrówki, nie na rozbudowaną infrastrukturę.

Samochodem najłatwiej dotrzeć od strony Kudowy-Zdroju, Radkowa albo Dusznik-Zdroju. Bez auta warto wybrać nocleg w większej miejscowości i wcześniej sprawdzić lokalne busy, ponieważ połączenia do Karłowa i punktów przy szlakach mogą być sezonowe.

Od mapy do udanej wyprawy po skalnym płaskowyżu

Góry Stołowe leżą w dolnośląskich Sudetach, przy czeskiej granicy, a ich najbardziej rozpoznawalne punkty znajdują się wokół Karłowa i Kudowy-Zdroju. Na pierwszy wyjazd wystarczą Szczeliniec Wielki i Błędne Skały, lecz dodatkowy dzień pozwala zobaczyć Skalne Grzyby, Narożnik oraz mniej zatłoczone szlaki.

Przed podróżą sprawdź bilety, limity wejść, parkingi i pogodę. To drobne przygotowanie robi dużą różnicę, bo niezwykły krajobraz wynagradza wysiłek, ale popularne trasy najlepiej poznaje się wtedy, gdy nie trzeba nerwowo szukać miejsca parkingowego ani czekać w kolejce.